AAC - od czego zacząć?

AAC- od czego zacząć ?

Komunikacja wspomagająca i alternatywna jest standardem postępowania w terapii dzieci z niepełnosprawnością. AAC stosuje się w przypadku deficytów werbalnych i komunikacyjnhych. Trzeba pamiętać, że AAC nigdy nie hamuje mowy, komunikacja wspieplająca, jak sama nazwa wskazuje wspiera proces rozwoju mowy. Natomiast komunikacja alternatywna zastępuje ją w przypadku niewykształcenia.

Nie ma uniwersalnej metody terapeutycznej . W doborze metod zawsze należy się kierować indywidualnymi możliwościami dziecka. Wybór strategii zawsze powinien uwzględniać:

*sprawność intelektualną (w tym percepcję wzrokową i słuchową)

*sprawności intelektualnej (głównie możliwości motoryczne)

*środowiska dziecka (przystosowanie środowiska dziecka)

*poziomu motywacji (indywidualne preferencje i zainteresowania)

Od czego zaczynamy?

Jak już wybierzemy narzędzie do komunikacji dostosowane do indywidualnych potrzeb, następną rzeczą, którą robimy jest ustalenie indywidualnych pragnień. Zaczynając z dzieckiem naukę w oparciu o AAC musimy pamiętać o bardzo ważnej rzeczy – w oparciu o wywiad, poznanie, wspólną zabawę badamy jakie są największe pragnienia naszego użytkownika. Czasami jest to ukochana zabawka, owsiane ciasteczko, ulubiona bajka czy piosenka, a czasami może okazać się, że nawet kotlet w panierce, który okazuje się największym pożądaniem.

Kiedy zauważymy, że dziecko zainteresowane jest konkretną rzeczą/ aktywnością, wykorzystujemy tę sytuację i wyczekujemy oraz uczymy komunikacji (Strategia ,,uczenie incydentalne) . Przyciągamy uwagę naszego dziecka i zachęcamy go w celu wyzwolenia w nim chęci posiadania danej rzeczy. Następnie kontrolujemy dostęp ucznia do danej rzeczy, tym samym stajemy się jedynym źródłem umożliwiającym otrzymanie danej rzeczy.

Oto kilka sposobów pomocniczych w tworzeniu sytuacji komunikacyjnych tzw. ,,pokusy komunikacyjne”

1. Jedz ulubione potrawy w obecności dziecka, lecz nie proponuj mu z góry niczego do jedzenia – zamodeluj w oparciu o symbole wyrażenie chęci zjedzenia danej potrawy :)

2. Uruchom nakręcaną zabawkę, pozwól żeby przestała działać – zamodeluj w oparciu o symbole chęć kontynuowania zabawy :)

3. Otwórz pojemnik z bańkami, dmuchnij i zamknij – czekaj na reakcję – w przypadku ożywienia zamodeluj w oparciu o symbole chęć kontynuowania puszczania baniek :)

4. Pokaż dziecku jak wkładasz jego ulubioną zabawkę do przezroczystego pojemnika, którego nie potrafi otworzyć, odstaw pojemnij – poczekaj na reakcję i zamodeluj w oparciu o symbole chęć dostania zabawki z pojemnika :)

5. Puść ulubioną bajkę, następnie ją wyłącz – poczekaj na reakcję ożywienia i zamodeluj w oparciu o symbole chęć ponownego włączenia bajki :)

Oprócz stwarzania sytuacji do komunikowania się powinniśmy wykorzystywać inne sytuacje w ciągu dnia. Na przykład, po podaniu obiadu na talerzu, zapomnij o podaniu sztućców – zamodeluj w oparciu o symbole chęć otrzymania widelca :)

Jak widzicie, kluczem do sukcesu jest ustalenie hierarchii wzmocnień – należy zacząć od oferowania rzeczy i aktywności, które dziecko lubi i pożąda. Dziecko żeby pokazać, że coś chce – musi tego naprawdę chcieć, proste.

Amanda Gutek, neurologopeda

Źródło:
Lori A. Frost, MS, CCC / SLP, Andy Bondy, Ph.D,  Picture Exchange Communication System, Wydanie drugie, str.51-60